Zapowietrzone hamulce – jak odpowietrzyć układ krok po kroku?

Zapowietrzone hamulce mają zwykle miękki, „wpadający” pedał, wydłużoną drogę hamowania albo powodują ściąganie auta na bok. Odpowietrzanie polega na wypuszczeniu płynu wraz z pęcherzykami powietrza przez odpowietrzniki. Najważniejsze są właściwa kolejność kół i pilnowanie, aby zbiornik wyrównawczy nie został opróżniony.

Dlaczego hamulce się zapowietrzają?

Powietrze może dostać się do układu podczas nieszczelności, wymiany zacisku, przewodu lub pompy, a także po przegrzaniu i zagotowaniu płynu. Objawem bywa miękki pedał, który trzeba wciskać głębiej niż zwykle, wydłużona droga hamowania albo nierównomierne działanie hamulców. Przy różnej sile hamowania poszczególnych kół samochód może ściągać na jedną stronę.

Nie zawsze winne jest samo powietrze. Wyciek płynu, uszkodzony przewód, zacisk lub pompa hamulcowa wymagają najpierw diagnozy i naprawy. Jazda z niepewnym pedałem hamulca stwarza ryzyko utraty skuteczności hamowania, dlatego po zauważeniu takich objawów nie należy odkładać kontroli.

Co przygotować przed odpowietrzaniem?

Samochód ustaw na równej, stabilnej nawierzchni. Jeśli podnosisz auto, użyj stabilnych podpór, a nie samego podnośnika. Do pracy przygotuj:

• Klucz oczkowy, najczęściej 9 lub 11 mm, dopasowany do odpowietrzników.
• Przezroczysty, elastyczny wężyk.
• Czysty pojemnik na zużyty płyn.
• Świeży płyn hamulcowy zgodny ze specyfikacją producenta.
• Rękawice, szmatkę i ewentualnie środek penetrujący do zapieczonych odpowietrzników.
• Pomoc drugiej osoby albo zestaw do odpowietrzania.

Nie mieszaj płynów na podstawie samej nazwy lub koloru. Użyj klasy wskazanej w instrukcji samochodu. Płyn hamulcowy może uszkadzać lakier, dlatego rozlane krople trzeba od razu wytrzeć.

Ostrzeżenie: podczas całej pracy kontroluj poziom w zbiorniku wyrównawczym. Nie może spaść poniżej minimum, ponieważ do pompy dostanie się powietrze i odpowietrzanie stanie się znacznie trudniejsze. W samochodach z rozbudowanym systemem ABS procedura może wymagać testera diagnostycznego do uruchomienia pompy lub zaworów. W takim przypadku postępuj zgodnie z instrukcją serwisową konkretnego modelu albo zleć pracę warsztatowi.

Jak odpowietrzyć hamulce w aucie bez ABS?

Jeśli instrukcja samochodu nie podaje innej kolejności, zacznij od koła najbardziej oddalonego od pompy hamulcowej. W typowym układzie z pompą po lewej stronie komory silnika kolejność wygląda tak: prawe tylne, lewe tylne, prawe przednie, lewe przednie.

1. Ustaw samochód stabilnie, zdejmij koło, jeśli ogranicza dostęp, i oczyść odpowietrznik. Zdejmij gumową zaślepkę.
2. Załóż przezroczysty wężyk na odpowietrznik, a jego drugi koniec włóż do pojemnika. Dobrze, aby końcówka była zanurzona w niewielkiej ilości płynu.
3. Poproś pomocnika o kilkukrotne wciśnięcie pedału hamulca, aż poczuje wyraźny opór. Następnie powinien przytrzymać pedał wciśnięty.
4. Delikatnie odkręć odpowietrznik. Płyn i powietrze wypłyną przez wężyk, a pedał zacznie opadać.
5. Zakręć odpowietrznik, zanim pomocnik zwolni pedał. Dopiero wtedy może go puścić.
6. Powtarzaj cykl pompowania, przytrzymania, odkręcenia, zakręcenia i zwolnienia pedału, aż w wężyku nie będą widoczne pęcherzyki.
7. Regularnie uzupełniaj płyn w zbiorniczku. Po zakończeniu załóż kapturek i przejdź do następnego koła zgodnie z ustaloną kolejnością.

Nie odkręcaj odpowietrznika gwałtownie i nie pompuj pedałem przy otwartym zaworze. Może to wprowadzić powietrze z powrotem do układu. Jeśli odpowietrznik nie chce się ruszyć, nie używaj nadmiernej siły, bo jego urwanie oznacza dodatkową naprawę.

Jak odpowietrzyć hamulce w aucie z ABS?

ABS zmienia sposób i często także kolejność odpowietrzania. W wielu samochodach najpierw trzeba odpowietrzyć pompę lub moduł hydrauliczny, a dopiero potem koła. Dokładna procedura zależy od modelu. Przyjęty układ kolejności przedstawia tabela:

1. Sprawdź w instrukcji, czy dany moduł ABS można odpowietrzyć ręcznie. Jeśli wymagany jest tester diagnostyczny, nie pomijaj tego etapu.
2. Odpowietrz pompę lub moduł zgodnie z procedurą producenta, a następnie uzupełnij płyn w zbiorniczku.
3. Przy przednich kołach zastosuj cykl opisany wcześniej. Pomocnik pompuje pedał i trzyma go wciśniętego, a druga osoba krótko otwiera i zamyka odpowietrznik.
4. Po każdej serii sprawdź poziom płynu. Nie dopuszczaj do zasysania powietrza przez pompę.
5. Przejdź do tylnych kół według kolejności przewidzianej dla danego układu. W niektórych modelach wymagane jest wyłączenie zapłonu, a w innych uruchomienie procedury ABS przy wciśniętym pedale.
6. Jeśli pracuje pompa ABS, rób przerwy zgodnie z instrukcją. Niektóre procedury ograniczają ciągłą pracę pompy do około 2 minut, aby nie doprowadzić do jej przegrzania.

Nie zakładaj, że każda wersja ABS odpowietrza się identycznie. Różnice mogą dotyczyć kolejności kół, pracy zapłonu i konieczności aktywowania zaworów przez komputer. Kontrolka ABS, brak twardego pedału po kilku próbach albo powracające pęcherzyki wskazują, że potrzebna jest diagnostyka i prawdopodobnie pomoc serwisu.

Jak sprawdzić efekt pracy?

Po zakończeniu odpowietrzania wykonaj kontrolę przed jazdą. Sprawdź:

• Czy pedał hamulca jest wyraźnie twardszy i nie opada powoli przy stałym nacisku.
• Czy przy odpowietrznikach, przewodach i zaciskach nie pojawiają się wycieki.
• Czy odpowietrzniki są dokręcone, a kapturki założone.
• Czy poziom płynu znajduje się między oznaczeniami, zgodnie z instrukcją, zwykle blisko MAX.
• Czy podczas krótkiej jazdy próbnej auto hamuje prosto i bez niepokojących odgłosów.

Jazdę próbną wykonaj przy małej prędkości, na bezpiecznym i pustym odcinku. Jeśli pedał nadal jest miękki, samochód ściąga, zapala się kontrolka ABS albo widoczny jest wyciek, nie wyjeżdżaj na drogę. Taki układ wymaga dalszej kontroli, ponieważ samo odpowietrzanie mogło nie usunąć przyczyny problemu.

Artykuł ma charakter informacyjny. Układ hamulcowy jest elementem bezpośrednio wpływającym na bezpieczeństwo. Jeśli nie masz pewności co do swoich umiejętności, skorzystaj z pomocy wykwalifikowanego mechanika.