Do prowadnic hamulcowych wybierz wyłącznie specjalistyczny smar syntetyczny lub silikonowy, który jest kompatybilny z gumą EPDM. Nie stosuj smaru miedzianego, litowego, grafitowego ani zwykłych produktów ropopochodnych. Niewłaściwy preparat może spowodować pęcznienie uszczelki, zatarcie prowadnicy i nierównomierną pracę zacisku.
Dlaczego wybór smaru do prowadnic jest ważny?
Prowadnica zacisku pracuje w osłonie gumowej, najczęściej wykonanej z EPDM. Smar ma więc bezpośredni kontakt z materiałem, który musi zachować elastyczność i szczelność. Produkty ropopochodne mogą powodować pęcznienie, zmiękczenie albo późniejsze twardnienie gumy. Uszkodzona osłona przepuszcza wodę i sól, a prowadnica zaczyna korodować lub się zacierać.
W efekcie zacisk nie przesuwa się swobodnie. Jeden klocek może zużywać się szybciej od drugiego, tarcza może przegrzewać się, a podczas hamowania może pojawić się pulsacja pedału lub bicie odczuwalne na kierownicy.
Dobry smar do prowadnic powinien mieć następujące właściwości:
- Kompatybilność z gumą EPDM – nie może powodować jej pęcznienia, rozpuszczania ani twardnienia.
- Odporność na niską i wysoką temperaturę występującą przy pracy hamulców.
- Trwałe zachowanie właściwości smarnych bez wysychania i twardnienia.
- Odporność na wodę, sól drogową i wypłukiwanie z prowadnicy.
- Brak reakcji chemicznych z metalami oraz elementami zacisku.
Czego nie stosować w prowadnicach zacisku?
Napis „do hamulców” na opakowaniu nie oznacza, że preparat nadaje się do każdego miejsca w układzie. Smar pod klocki, smar do powierzchni jarzma i smar do prowadnic mają różne wymagania. Preparat przeznaczony do metalowych punktów styku nie powinien trafiać pod gumową osłonę prowadnicy.
| Rodzaj smaru | Zastosowanie w prowadnicach | Dlaczego nie? |
|---|---|---|
| Smar miedziany | Nie stosować | Może powodować korozję elektrochemiczną w kontakcie z innymi metalami, a część produktów zawiera także składniki ropopochodne. |
| Smar litowy | Nie stosować | Zwykle nie jest przeznaczony do kontaktu z gumą EPDM, może być zbyt miękki i mieć niewystarczającą odporność temperaturową. |
| Smar biały lub grafitowy | Nie stosować | W wielu formulacjach bazuje na olejach mineralnych, które mogą niszczyć uszczelnienia. Smar grafitowy nie zapewnia właściwej ochrony gumy. |
| Smar ceramiczny | Nie stosować bez wyraźnego dopuszczenia | Może być przeznaczony do metalowych powierzchni pod klockami, ale nie do kontaktu z gumą ani płynem hamulcowym. |
| Smar syntetyczny lub silikonowy do prowadnic | Stosować | Jest przeznaczony do pracy przy podwyższonej temperaturze i powinien mieć potwierdzoną kompatybilność z EPDM. |
Smar miedziany w prowadnicy jest błędem technicznym, nawet gdy producent umieścił na opakowaniu informację o zastosowaniu przy hamulcach. Taki preparat może być przeznaczony do innych metalowych punktów montażowych, ale nie do wnętrza prowadnicy zabezpieczonej gumową osłoną.
Jak przygotować i nasmarować prowadnice?
Przed aplikacją nowego smaru trzeba usunąć stary preparat, pył i ślady korozji. Sama wymiana smaru bez oczyszczenia prowadnicy nie usunie przyczyny zacierania.
- Wyjmij prowadnicę i zdejmij osłonę, jeśli konstrukcja zacisku na to pozwala.
- Usuń stary smar, rdzę i zanieczyszczenia mechanicznie, używając materiału, który nie uszkodzi powierzchni prowadnicy ani gumy.
- Odtłuść metalową prowadnicę środkiem przeznaczonym do elementów hamulcowych i pozostaw ją do całkowitego wyschnięcia.
- Sprawdź, czy trzpień nie ma głębokich wżerów, a osłona gumowa nie jest pęknięta, stwardniała ani rozciągnięta.
- Nałóż cienką, równomierną warstwę smaru przeznaczonego do prowadnic i zamontuj element bez wciskania nadmiaru pod osłonę.
Nie myj gumy benzyną, ropą ani innym preparatem ropopochodnym. Takie środki mogą uszkodzić EPDM jeszcze przed nałożeniem właściwego smaru. Jeśli prowadnica ma głębokie wżery, jest krzywa albo zacina się mimo oczyszczenia, samo smarowanie nie wystarczy. W takim przypadku trzeba wymienić zużyty element lub zlecić ocenę zacisku.
Nie należy też przenosić smaru do prowadnic na miejsca styku klocka z jarzmem. Do tych punktów stosuje się osobne preparaty, o ile producent danego układu przewiduje ich użycie. Przykładowo ATE Plastilube jest przeznaczony do określonych powierzchni związanych z montażem klocków, a nie jako uniwersalny smar do wszystkich elementów zacisku.
Najbezpieczniejsza zasada brzmi: wybierz preparat opisany w dokumentacji jako przeznaczony do prowadnic i bezpieczny dla EPDM. W przypadku hamulców nie istnieje jeden uniwersalny smar do prowadnic, klocków, tulei gumowych i wnętrza zacisku.
