W 2018 roku zespół Berta Blockena z Politechniki w Eindhoven ustawił w tunelu aerodynamicznym 121 modeli kolarzy, ciasno jak w prawdziwym peletonie („Journal of Wind Engineering and Industrial Aerodynamics”). Zawodnik w środku i z tyłu grupy czuł zaledwie 5–10% oporu powietrza, który działa na kolarza jadącego samotnie. Tę jedną liczbę widać w każdym wyścigu, jeśli wiesz, gdzie patrzeć.
Czym różnią się wielkie toury od klasyków?
Wielki tour to trzy tygodnie i 21 etapów, w sumie ponad 3000 km. Są trzy: Giro d’Italia w maju, Tour de France w lipcu i Vuelta a España na przełomie sierpnia i września. O zwycięstwie decyduje suma czasów, więc lider może przegrać etap i wygrać wyścig.
Klasyk to jeden dzień i jedna meta. Pięć najbardziej prestiżowych, nazywanych monumentami, to Mediolan–San Remo, Ronde van Vlaanderen, Paryż–Roubaix, Liège–Bastogne–Liège i Il Lombardia. Tu nie ma jutra: przebita opona na brukach kończy sezon wiosenny.
Dlaczego kolarstwo to jedna z najtrudniejszych dyscyplin do typowania?
Odpowiedź dla znawcy kolarstwa jest prosta: na starcie stoi ponad 150 zawodników, a wynik często rozstrzyga coś, czego nie ma w statystykach. W meczu piłkarskim możliwe są trzy rozstrzygnięcia. W kolarstwie typuje się zwycięzcę etapu, zwycięzcę klasyfikacji generalnej albo pojedynek dwóch kolarzy, czyli który z nich przyjedzie wyżej.
Boczny wiatr na odsłoniętym odcinku albo kraksa 5 km przed metą potrafią przekreślić plan całej drużyny. Z tą samą niepewnością musi się zmierzyć legalna bukmacherka w Polsce, gdy wycenia kolarski etap. Model zna profil trasy, wyniki z poprzednich wyścigów i skład ekipy. Nie wie, czy sprinter trafi na dziurę w asfalcie na ostatnim rondzie.
Kurs to ocena szans zapisana inaczej: 1 podzielone przez kurs daje prawdopodobieństwo. Jeśli zsumujesz tak przeliczone szanse wszystkich nazwisk z listy, dostaniesz więcej niż 100%. Nadwyżka to marża operatora, a przy kilkudziesięciu nazwiskach trudno ją dostrzec gołym okiem.
W klasyfikacji generalnej niepewność rozkłada się na 21 dni. Jeden słabszy dzień w górach albo upadek w pierwszym tygodniu przestawia całą tabelę kursów. Najbardziej przewidywalne są pojedynki dwóch zawodników o podobnej roli. Najmniej przewidywalne są płaskie etapy w wietrzny dzień.
Jak profil etapu podpowiada, kto może wygrać?
Profil publikowany przed etapem to najlepsza ściąga kibica. Płaski etap zwykle kończy się sprintem z peletonu. Grupa jedzie w osłonie, w której opór spada do kilku procent, więc samotna ucieczka rzadko dotrwa do mety.
Na długim podjeździe prędkość spada, a z nią korzyść z jazdy za plecami innych. Tam wygrywa ten, kto ma najlepszy stosunek mocy do masy, czyli górale i liderzy klasyfikacji generalnej. Pagórkowate finisze z krótką, stromą ścianką to teren dla puncheurów. Jazdę indywidualną na czas wygrywają specjaliści, którzy przez cały rok szlifują pozycję na rowerze.
Jak taktyka drużyn i ucieczki zmieniają wyścig?
Ośmiu kolarzy w drużynie pracuje zwykle na jednego lidera. Pomocnicy wożą mu bidony, osłaniają go przed wiatrem i ciągną pod górę, żeby na ostatnich kilometrach miał świeże nogi. Liczby z tunelu tłumaczą, czemu to się opłaca: lider schowany w grupie zużywa ułamek energii, którą traci ktoś wystawiony na wiatr.
Ucieczka to zakład z czasem. Kilku kolarzy odjeżdża, licząc, że peleton zbyt późno zacznie gonić. Przy bocznym wietrze dochodzi do tego wachlarz: grupa rozciąga się w ukośną linię, a kto nie zmieści się w pierwszym rzędzie, może stracić minuty bez jednego podjazdu.
Na których Polaków w peletonie patrzeć w sezonie 2027?
Lista jest krótka. Według bazy UCI, w sezonie 2026 w najwyższej dywizji jeździło tylko trzech Polaków: Michał Kwiatkowski (INEOS Grenadiers), Kamil Gradek (Bahrain Victorious) i Filip Maciejuk (Movistar). To najgorszy wynik od powstania World Touru w 2009 roku.
Kwiatkowski ma kontrakt do 2028 roku, a Stanisław Aniołkowski jest związany z Cofidisem do 2027 roku. Pełny obraz 2027 roku da dopiero jesienne okno transferowe. Warto też śledzić młodych kolarzy z ekip rozwojowych dużych zespołów, bo to stamtąd prowadzi dziś najkrótsza droga do World Touru.
Jak przenieść wiedzę kibica na własne treningi?
Zacznij od jazdy w grupie. Już w krótkim szeregu kilku kolarzy opór spada do 50–70% oporu samotnego rowerzysty, więc wspólny trening pozwala jechać dłużej przy tym samym wysiłku. Zmieniaj się na prowadzeniu co kilka minut, trzymaj równe tempo i sygnalizuj ręką dziury w drodze.
Profil trasy też przyda się amatorowi. Na płaskim jedź w grupie. Podjazd pokonuj własnym tempem, a nie tempem kolegi.
Na sam koniec pamiętaj, że kibic przy trasie widzi peleton przez kilkanaście sekund. Teraz wiesz, że to, gdzie jedzie lider, mówi więcej niż to, kto prowadzi.
Artykuł sponsorowany
Bukmacherzy dostępni na stronie najlepsibukmacherzy.pl to legalni bukmacherzy działający w Polsce w oparciu o zezwolenie na urządzanie zakładów bukmacherskich na terenie RP. Gra u nielegalnych bukmacherów to przestępstwo.
Obstawianie zakładów bukmacherskich niesie ze sobą ryzyko uzależnienia. Pamiętaj, że nie może być sposobem na życie. W Polsce korzystanie z usług nielegalnych bukmacherów jest zabronione, możesz grać wyłącznie u tych operatorów, którzy posiadają zezwolenie Ministerstwa Finansów.
