Wymiana klocków hamulcowych zależy od typu hamulca. W hamulcach tarczowych trzeba wyjąć zabezpieczenie klocków, cofnąć tłoczki i ustawić zacisk względem tarczy. W systemie V-brake odkręca się stare klocki, a nowe ustawia równolegle do obręczy. Po każdej wymianie konieczne jest odtłuszczenie powierzchni hamującej i docieranie.
Jak rozpoznać zużyte klocki?
Klocki są elementem eksploatacyjnym. Ich zużycie może objawiać się piszczeniem, spadkiem siły hamowania albo większym skokiem klamki. Nie zawsze hałas oznacza jednak konieczność wymiany, dlatego trzeba ocenić także grubość okładziny. Jazda na całkowicie zużytych klockach może uszkodzić tarczę lub obręcz.
| Typ hamulca | Objawy zużycia | Kiedy wymienić? |
|---|---|---|
| Tarczowe | Pisk, słabsze hamowanie, duży skok klamki, metaliczny odgłos | Gdy okładzina jest bardzo cienka lub widoczna jest blacha nośna |
| V-brake | Słabe hamowanie, głębokie rowki, nierówne ścieranie | Gdy rowki kontrolne znikną albo okładzina jest bliska zużycia |
Wymiana klocków w hamulcach tarczowych
Przed rozpoczęciem przygotuj nowe klocki kompatybilne z zaciskiem, klucze imbusowe, szczypce lub płaski śrubokręt, czystą szmatkę oraz środek do odtłuszczania tarcz. W hydraulicznych hamulcach tarczowych zwykle nie trzeba otwierać układu ani dotykać płynu hamulcowego.
Przydadzą się następujące narzędzia i materiały:
- Klucze imbusowe dopasowane do śrub zacisku i zabezpieczenia klocków.
- Szczypce lub płaski śrubokręt do wyjęcia zawleczki.
- Czysta, niepyląca szmatka.
- Odtłuszczacz przeznaczony do tarcz hamulcowych.
Nie naciskaj klamki hamulca po wyjęciu koła. Tłoczki mogą wysunąć się zbyt daleko, a późniejsze włożenie tarczy lub nowych klocków stanie się trudne. Jeśli musisz zdjąć koło, włóż między klocki blokadę serwisową albo pozostaw zabezpieczenie dostarczone z hamulcem.
- Ustaw rower stabilnie, wyłącz napęd w rowerze elektrycznym i zdejmij koło.
- Wyjmij zawleczkę, sworzeń albo odkręć śrubę, która utrzymuje klocki w zacisku.
- Wyciągnij stare klocki razem ze sprężynką rozdzielającą, zapamiętując jej położenie.
- Czystym narzędziem delikatnie cofnij tłoczki do wnętrza zacisku. Nie używaj do tego brudnego śrubokręta, który może uszkodzić powierzchnię tłoczków.
- Usuń pył i zabrudzenia z zacisku. Nie smaruj klocków ani ich powierzchni roboczych.
- Włóż nowe klocki i sprężynkę w takiej samej kolejności jak wcześniej.
- Załóż sworzeń lub śrubę zabezpieczającą i sprawdź, czy klocki nie mogą wysunąć się z zacisku.
- Włóż koło, upewniając się, że oś jest prawidłowo osadzona.
- Jeśli tarcza ociera, poluzuj lekko śruby mocujące zacisk, naciśnij klamkę, a następnie przytrzymując ją, dokręć śruby. Przy zacisku mechanicznym może być potrzebna osobna regulacja linki.
- Odtłuść tarczę i wytrzyj ją do sucha. Nawet niewielka ilość oleju może pogorszyć hamowanie i zanieczyścić nowe klocki.
Jeśli po wymianie klamka jest gąbczasta, występuje wyciek płynu albo tłoczki nie cofają się prawidłowo, przerwij pracę. Odpowietrzanie i naprawa zapieczonego zacisku wymagają właściwych narzędzi oraz procedury zgodnej z konstrukcją hamulca.
Wymiana klocków w hamulcach V-brake
W V-brake klocki dociskają się do boków obręczy. Najważniejsze jest zachowanie właściwego ustawienia: cała powierzchnia okładziny powinna stykać się z obręczą, a klocek nie może dotykać opony.
- Ściśnij ramiona hamulca i wypnij przewód z prowadzenia, aby uzyskać dostęp do klocków.
- Odkręć nakrętki lub śruby mocujące stare klocki i wyjmij podkładki.
- Włóż nowe klocki wraz z podkładkami w tej samej kolejności. Podkładki sferyczne umożliwiają ustawienie kąta.
- Ustaw klocek równolegle do powierzchni obręczy. Jego przednia część może być minimalnie bliżej obręczy niż tylna, jeśli konstrukcja klocka i instrukcja producenta to przewidują.
- Ustaw wysokość tak, aby klocek nie dotykał opony ani nie wystawał poza dolną krawędź obręczy.
- Dokręć mocowanie, przytrzymując klocek w wybranym położeniu.
- Wepnij przewód, zakręć kołem i sprawdź, czy oba klocki dotykają obręczy równocześnie.
Docieranie i kontrola przed jazdą
Nowe klocki nie osiągają pełnej skuteczności od razu. Na bezpiecznym, płaskim odcinku wykonaj kilkanaście kontrolowanych hamowań, stopniowo zwiększając siłę. Nie blokuj koła przez cały czas i pozwól hamulcom krótko ostygnąć między seriami. W hamulcach tarczowych docieranie pomaga dopasować okładzinę do tarczy, a w V-brake do obręczy.
Przed pierwszą jazdą sprawdź następujące punkty:
- Śruby zacisku albo mocowania klocków są dokręcone.
- Koło jest prawidłowo osadzone i zabezpieczone.
- Klocki nie ocierają stale o tarczę ani oponę.
- Klocki V-brake stykają się wyłącznie z bokiem obręczy.
- Klamka daje wyraźny opór, a hamowanie na postoju jest płynne.
Jeśli hamulec nadal działa słabo, tarcza lub obręcz jest krzywa, a klocki zostały zabrudzone olejem, sama wymiana może nie wystarczyć. W takiej sytuacji wyczyść albo wymień zanieczyszczone elementy i nie ruszaj w trasę, dopóki hamowanie nie będzie pewne.
