Prawidłowa wysokość siodełka poprawia komfort pedałowania i ogranicza ryzyko bólu kolan oraz dolnej części pleców. Najszybciej ustawisz ją metodą „pięta na pedale”, a potem dopracujesz podczas jazdy.
Jak szybko ustawić wysokość siodełka?
Metoda pięty na pedale nie wymaga pomiarów ani specjalistycznych narzędzi. Daje dobry punkt wyjścia dla większości osób jeżdżących rekreacyjnie, miejskim lub trekkingowym rowerem.
Załóż buty i spodenki, w których zwykle jeździsz. Rower oprzyj o ścianę albo poproś drugą osobę o przytrzymanie go, aby podczas regulacji się nie przechylał. Następnie wykonaj kolejne czynności:
- Usiądź na siodełku i ustaw jedną korbę w najniższym położeniu.
- Połóż piętę na pedale znajdującym się na dole.
- Podnoś lub opuszczaj siodełko, aż noga wyprostuje się naturalnie w kolanie.
- Sprawdź, czy nie przechylasz miednicy i nie musisz wyciągać biodra do pedału.
Podczas normalnego pedałowania naciskasz pedał przednią częścią stopy, więc kolano powinno pozostać lekko ugięte. Jeśli podczas jazdy biodra kołyszą się na boki, siodełko najczęściej jest za wysoko. Ból z tyłu kolana lub w dolnej części pleców również może wskazywać na zbyt wysoką pozycję. Z kolei zbyt niskie siodełko często wiąże się z bólem z przodu kolan i wrażeniem, że pedałowanie wymaga dużego wysiłku.
Ustawienie uzyskane tą metodą traktuj jako bazę. Później możesz skorygować wysokość o kilka milimetrów, ale każdą zmianę sprawdzaj podczas jazdy.
Jak wyliczyć wysokość siodełka na podstawie długości nogi?
Jeśli chcesz porównać wynik z metody pięty, zmierz inseam, czyli długość wewnętrzną nogi. Pomiar wykonaj bez butów, ale w spodenkach używanych podczas jazdy, ponieważ ich wkładka może zmienić wynik.
- Stań tyłem do ściany, ze stopami ustawionymi mniej więcej na szerokość bioder.
- Wyprostuj nogi i włóż między uda płaską książkę, poziomicę albo deskę.
- Dociśnij przedmiot do krocza tak, jak opierałoby się na nim siodełko, ale bez nadmiernego ucisku.
- Zaznacz na ścianie wysokość górnej krawędzi przedmiotu i zmierz odległość od zaznaczenia do podłogi.
Wynik zapisz w centymetrach. W obu poniższych wzorach otrzymana wysokość oznacza odległość od środka osi suportu do górnej części siodełka, mierzoną wzdłuż osi rury podsiodłowej. Nie jest to odległość od pedału.
| Metoda | Wzór | Zalety |
|---|---|---|
| Wzór LeMonda | inseam × 0,883 | Proste wyliczenie i dobry punkt odniesienia do ustawienia początkowego. |
| Metoda –10 cm | inseam – 10 cm | Szybki sposób bez używania współczynnika. |
Przykładowo, przy inseam równym 90 cm wzór LeMonda daje 79,47 cm, a metoda –10 cm daje 80 cm. Różnica nie oznacza, że jeden wynik jest zawsze właściwy. Wzory nie uwzględniają między innymi grubości podeszwy, wysokości pedałów, długości korb ani indywidualnej budowy ciała.
Dlatego obliczenie jest punktem wyjścia, podobnie jak metoda pięty. Po ustawieniu siodełka sprawdź, czy miednica pozostaje stabilna, kolano nie jest przeprostowane, a pedałowanie nie wywołuje bólu.
Jak ustawić siodełko przód–tył i pod jakim kątem?
Regulacja wysokości nie kończy ustawiania siodełka. Trzeba jeszcze ustawić jego przesunięcie oraz kąt nachylenia.
Do regulacji przód–tył użyj pionu murarskiego albo sznurka z niewielkim obciążnikiem. Najpierw ustaw siodełko na wybranej wysokości, a następnie:
- Usiądź na rowerze i ustaw korby poziomo.
- Przesuń przednią korbę na godzinę 3.
- Przyłóż pion do przedniej części kolana nogi znajdującej się z przodu.
- Potraktuj linię padającą w pobliżu osi pedału jako pozycję wyjściową.
Ta zasada nie jest sztywnym wymogiem dla każdego roweru i każdego stylu jazdy. Geometria ramy, rodzaj roweru oraz proporcje ciała wpływają na końcowe ustawienie. Jeśli stale zsuwasz się na dziób siodełka albo odpychasz do tyłu, może to sygnalizować potrzebę korekty. Przy dużym przesunięciu przód–tył ponownie sprawdź wysokość, ponieważ siodełko przesunięte do przodu lub do tyłu zmienia także odległość od suportu.
Wysokie osoby z długimi nogami mogą potrzebować sztycy z offsetem. Jej jarzemko jest odsunięte względem osi sztycy, dzięki czemu łatwiej uzyskać właściwą pozycję bez przekraczania zakresu regulacji siodełka.
Kąt nachylenia ustaw na początku poziomo. Jeśli środkowa część, na której opierasz ciało, jest płaska, możesz użyć poziomicy. W przypadku wyprofilowanego siodełka oceniaj przede wszystkim jego strefę podparcia, a nie sam dziób i tył. Minimalne opuszczenie przodu może zmniejszyć ucisk podczas mocno pochylonej jazdy, ale zbyt duże pochylenie przesuwa ciężar na dłonie i może obciążać ramiona.
Jak dopracować ustawienie podczas jazdy?
Po regulacji przejedź kilka kilometrów po bezpiecznej, w miarę równej trasie. Zmieniaj tylko jeden parametr naraz i rób małe korekty. Na pierwszą jazdę zabierz:
- klucze imbusowe pasujące do obejmy sztycy i jarzemka siodełka
- wodę, aby ocenić ustawienie także podczas dłuższego wysiłku
- telefon do zapisania zmian lub nagrania pracy nóg z boku
- małą ściereczkę albo rękawiczki do wygodnej regulacji
Zwracaj uwagę na stabilność miednicy, płynność obrotu korb i reakcję kolan. Ból nie jest czymś, do czego trzeba się przyzwyczajać. Jeśli pojawia się z przodu kolana, spróbuj nieznacznie podnieść siodełko. Przy bólu z tyłu kolana lub wyraźnym kołysaniu biodrami sprawdź, czy nie znajduje się za wysoko. Gdy dolegliwości utrzymują się mimo małych korekt, potrzebna może być konsultacja z osobą zajmującą się bike fittingiem lub fizjoterapią sportową.
Na co uważać podczas regulacji?
Na sztycy znajduje się oznaczenie MAX. Nie może ono wystawać ponad rurę podsiodłową. Przekroczenie tego poziomu może osłabić sztycę lub ramę, a w czasie jazdy doprowadzić do awarii.
Śruby obejmy dokręcaj zgodnie z momentem podanym przez producenta. Przy elementach karbonowych używaj klucza dynamometrycznego, a jeśli producent tego wymaga, także właściwej pasty montażowej zwiększającej tarcie. Po każdej zmianie sprawdź, czy siodełko pozostaje ustawione w osi ramy i nie skręca się na boki.
