Ile overów w meczu krykieta? Zasady i formaty rozgrywek

Liczba overów zależy od formatu meczu – Twenty20 obejmuje maksymalnie 20 overów na drużynę, ODI zwykle 50, a mecz testowy nie ma odgórnego limitu overów. Jeden over składa się z sześciu legalnych rzutów bowlera. Sprawdź, jak liczy się overy, kiedy innings się kończy i czym różnią się najpopularniejsze odmiany krykieta.

Co oznacza over w krykiecie?

Over to podstawowa jednostka gry. Tworzy go sześć legalnych rzutów wykonanych przez tego samego bowlera z jednego końca pitchu. Po zakończeniu serii zawodnicy zmieniają strony, a kolejny gracz rzuca z przeciwległego końca.

Rzut określony jako wide albo no ball nie zwiększa licznika do sześciu dostaw. Drużyna odbijająca otrzymuje za niego co najmniej jeden run, a bowler powtarza rzut. Dlatego over może wymagać siedmiu, ośmiu lub większej liczby prób.

Jeden over zawsze zawiera sześć legalnych rzutów, lecz niekoniecznie tylko sześć wszystkich dostaw piłki.

Ten sam bowler nie może wykonywać dwóch kolejnych overów. Zmiana końca pitchu ma znaczenie taktyczne, ponieważ batsmani znajdują się po przeciwnych stronach i muszą dostosować się do nowego kierunku rzutu. Over bez żadnego runa nazywa się maiden over, czyli overem dziewiczym.

Ile overów ma każdy format meczu?

Regulamin ustala limit zależnie od rodzaju spotkania. W meczach z ograniczoną liczbą overów drużyna ma jeden innings, czyli jedną rundę odbijania. Jeżeli osiągnie limit wcześniej, straci dziesięć wicketów albo zdobędzie wynik potrzebny do zwycięstwa, jej innings może zakończyć się przed czasem.

Twenty20 – 20 overów

W formule Twenty20 każda drużyna odbija maksymalnie przez 20 overów. Oznacza to najwyżej 120 legalnych dostaw, choć innings może skończyć się wcześniej po utracie dziesięciu wicketów. Ten format powstał w Anglii w 2003 roku i szybko stał się najkrótszą popularną odmianą krykieta.

Pierwsze sześć overów obejmuje zwykle powerplay, podczas którego obowiązują ograniczenia dotyczące ustawienia fielderów. Jeden bowler może rzucić maksymalnie cztery overy. Przy remisie stosuje się Super Over, w którym zespoły rozgrywają krótką dogrywkę według ustalonych zasad.

ODI – 50 overów

W meczu jednodniowym, szczególnie w spotkaniu ODI, każda strona otrzymuje maksymalnie 50 overów. Pełna runda to 300 legalnych rzutów. W rozgrywkach krajowych spotyka się także mecze 40-overowe, a historycznie rozgrywano również warianty 55- i 60-overowe.

Nie każdy mecz osiąga pełny limit. Deszcz lub inne przerwy mogą skrócić liczbę overów, a sędziowie i organizatorzy stosują wtedy zasady przeliczenia celu, między innymi metodę DLS. Wynik musi jednak spełniać warunki przewidziane dla danego formatu.

Dlaczego mecz testowy nie ma limitu overów?

Mecz testowy trwa do pięciu dni i obejmuje po dwa inningsy każdej drużyny. Zespoły nie otrzymują określonej liczby overów. Gra trwa tak długo, jak pozwalają czas dnia, liczba wicketów, wynik oraz warunki atmosferyczne.

W praktyce każdego dnia wyznacza się minimalną liczbę overów do rozegrania. Ma to ograniczać opóźnienia, lecz nie zmienia podstawowej zasady: innings nie kończy się po osiągnięciu konkretnego limitu. Drużyna może kontynuować odbijanie, dopóki nie straci dziesięciu batsmanów, nie zadeklaruje zamknięcia inningsu albo nie zajdzie inna sytuacja przewidziana regulaminem.

Status testowy przyznaje reprezentacjom Międzynarodowa Rada Krykieta. Spotkania tej rangi rozgrywa się tradycyjnie w białych strojach i z czerwoną piłką. Jeśli po pięciu dniach nie uda się ustalić zwycięzcy, mecz kończy się remisem.

Jak over łączy się z przebiegiem gry?

Na boisku grają dwie drużyny po jedenastu zawodników. Jeden batsman odbija piłkę, drugi zajmuje pozycję non-strikera, a bowler próbuje doprowadzić do wyeliminowania rywala. Odbijający zdobywają runy, biegając między wicketami lub posyłając piłkę za granicę boiska.

Wicket składa się z trzech stumpów i dwóch bails. Batsman broni go przed piłką rzuconą przez bowlera. Utrata wicketu może nastąpić między innymi po trafieniu piłką w słupki, złapaniu odbicia przez fieldera, wybiegnięciu albo decyzji leg before wicket.

Po każdym overze następuje zmiana końców pitchu. Bowler, który właśnie rzucał, przechodzi do gry w polu, a kapitan wybiera innego rzucającego. Jeśli drużyna straci dziesięciu batsmanów, innings kończy się, ponieważ jedenasty zawodnik nie ma już partnera do odbijania.

Co przerywa naliczanie sześciu rzutów?

Najczęściej problem wynika z dwóch rodzajów nieprzepisowych dostaw:

• No ball jest ogłaszany między innymi przy naruszeniu zasad ustawienia stopy lub nieprawidłowej akcji rzutu.
• Wide oznacza piłkę rzuconą poza zasięgiem odbijającego, której nie mógł rozsądnie dosięgnąć kijem.
• Za oba przewinienia drużyna odbijająca otrzymuje run dodatkowy.
• Nieprzepisową dostawę trzeba powtórzyć, więc nie zamyka ona overu.

Czy każdy mecz ma dokładnie tyle samo overów?

Nie. Liczba overów może zostać zmieniona przez format, poziom rozgrywek, pogodę albo lokalne warunki zawodów. W krykiecie amatorskim spotyka się krótsze mecze, na przykład 10-, 15- lub 20-overowe, aby ograniczyć czas gry.

Regulamin może też określać minimalną liczbę overów potrzebną do uznania wyniku. W zawodach T20 rozgrywanych podczas WPFG 2027 każda drużyna ma maksymalnie 20 overów, a mecz powinien obejmować co najmniej pięć overów na stronę, jeśli warunki wymuszają skrócenie spotkania.

Wydarzenie zaplanowano na 13–21 marca 2027 roku, a zawody krykieta odbędą się między innymi na boisku WACA, czyli Western Australian Cricket Association. Sam limit pozostaje jednak taki sam jak w innych meczach T20 – 20 overów dla każdej drużyny.