Ustawienie tylnej przerzutki sprowadza się do regulacji śrub H i L, naciągu linki baryłką oraz ustawienia śruby B. Zanim zaczniesz, sprawdź hak przerzutki, linkę i pancerze – krzywy hak albo zacinająca się linka uniemożliwią precyzyjną zmianę biegów.
Co przygotować do regulacji?
Postaw rower stabilnie, najlepiej tak, aby tylne koło mogło swobodnie się obracać. Do podstawowej regulacji potrzebujesz:
- Kluczy imbusowych 3, 4 i 5 mm.
- Śrubokręta krzyżakowego.
- Szmatki do oczyszczenia linki i przerzutki.
- Opcjonalnie smaru przeznaczonego do linek rowerowych.
Jeśli linka lub pancerz są zardzewiałe, załamane albo wyraźnie się zacinają, sama regulacja nie rozwiąże problemu. W takim przypadku potrzebna będzie ich wymiana.
Sprawdź rower przed regulacją
Regulowanie śrubami nie naprawi uszkodzeń mechanicznych. Najpierw upewnij się, że podstawowe elementy działają prawidłowo:
- Hak przerzutki powinien być prosty i dobrze dokręcony. Patrząc na rower od tyłu, sprawdź, czy wózek przerzutki układa się w jednej linii z zębatkami kasety.
- Linka powinna przesuwać się lekko, bez oporu i zacięć.
- Pancerze nie mogą być zagięte, spłaszczone ani skorodowane.
- Wózek przerzutki nie powinien mieć wyraźnych luzów na sworzniach.
Precyzyjne sprawdzenie haka wymaga przyrządu do jego prostowania. Ocena wzrokowa może wykryć większe odchylenie, ale nie zastąpi pomiaru. Jeśli hak jest trwale skrzywiony, pęknięty albo przerzutka ma luzy, lepiej zlecić naprawę w serwisie. Próba regulacji na krzywym haku zwykle tylko maskuje problem i pogarsza zmianę biegów.
Jak ustawić tylną przerzutkę krok po kroku?
- Ustaw śrubę H. Zrzuć łańcuch na najmniejszą zębatkę kasety. Poluzuj śrubę mocującą linkę, aby nie wpływała na położenie przerzutki. Górne kółko wózka powinno znaleźć się dokładnie pod najmniejszą zębatką. Śruba H ogranicza wychylenie przerzutki na zewnątrz. Jej wkręcanie zmniejsza zakres ruchu, a wykręcanie go zwiększa. Reguluj małymi krokami, obserwując ustawienie kółka.
- Przygotuj baryłkę i zamocuj linkę. Wkręć śrubę baryłkową do końca, a następnie wykręć ją mniej więcej o trzy obroty. Zostawisz w ten sposób zakres do późniejszej korekty. Ustaw manetkę na przełożeniu odpowiadającym najmniejszej zębatce, ręcznie napnij linkę i dokręć śrubę mocującą. Nie używaj dużej siły ani narzędzi do naciągania linki.
- Wyreguluj indeksowanie baryłką. Przerzucaj łańcuch kolejno na większe zębatki. Jeśli nie chce wejść na większą zębatkę albo robi to z opóźnieniem, wykręć baryłkę, zwiększając naciąg linki. Jeśli łańcuch zbyt chętnie wchodzi na większe zębatki, ale nie chce wrócić na mniejsze, wkręć baryłkę. Obracaj ją najwyżej o ćwierć obrotu i po każdej korekcie sprawdź zmianę biegu.
- Ustaw śrubę L. Śruba L ogranicza ruch przerzutki w stronę największej zębatki i szprych. Ostrożnie przełącz łańcuch na największą koronkę kasety. Górne kółko powinno znajdować się w jednej osi z tą koronką, ale przerzutka nie może wychylać się dalej w stronę koła. Jeśli łańcuch nie chce wejść na największą zębatkę, zakres może być zbyt mały. Jeśli przerzutka wychodzi za daleko, trzeba go ograniczyć, wkręcając śrubę L.
- Ustaw śrubę B. Reguluje ona odległość górnego kółka przerzutki od kasety, szczególnie istotną przy największej zębatce. Wkręcanie śruby B zwykle zwiększa tę odległość, a wykręcanie ją zmniejsza. Nie ma jednej wartości dla wszystkich modeli. W niektórych napędach stosuje się około 5–6 mm przy kasetach do 11–36, a przy większych kasetach około 8–9 mm. W napędach 12-rzędowych sprawdź oznaczenia na przerzutce albo instrukcję producenta.
Śruby H i L ustawiają granice ruchu przerzutki, a baryłka koryguje naciąg linki i indeksowanie. Baryłką nie naprawisz błędnie ustawionych ograniczników ani krzywego haka.
Uwaga na śrubę L: źle ustawiony ogranicznik może pozwolić przerzutce wejść w szprychy. Podczas pierwszego sprawdzania największej zębatki rób to powoli. Nie pedałuj z dużą siłą i nie przełączaj biegu gwałtownie, dopóki nie upewnisz się, że przerzutka zatrzymuje się we właściwym miejscu.
Co zrobić, gdy biegi nadal działają źle?
Najczęstsze objawy i kierunek korekty znajdziesz w tabeli:
| Objaw | Działanie |
|---|---|
| Łańcuch nie chce wejść na większą zębatkę | Wykręć baryłkę małym krokiem, aby zwiększyć naciąg linki. Jeśli potrzeba dużej korekty, sprawdź mocowanie linki. |
| Łańcuch nie schodzi na mniejszą zębatkę | Wkręć baryłkę, aby zmniejszyć naciąg linki. Sprawdź też, czy linka i pancerz nie stawiają oporu. |
| Napęd hałasuje na jednym przełożeniu | Skoryguj baryłkę o ćwierć obrotu i sprawdź, czy górne kółko znajduje się pod właściwą zębatką. |
Test po regulacji
Po ustawieniu wszystkich przełożeń sprawdź pracę przerzutki na stojaku, a następnie wykonaj krótką jazdę próbną. Pod obciążeniem linka i napęd pracują inaczej niż podczas obracania korbą bez obciążenia. Przełączaj biegi zarówno na większe, jak i na mniejsze zębatki, ale nie zmieniaj przełożenia przy mocnym nacisku na pedały.
Jeśli podczas jazdy pojawia się opóźnienie, cykanie lub ocieranie, wykonaj końcową korektę baryłką. Obracaj ją małymi krokami i po każdej zmianie sprawdzaj kilka przełożeń. Gdy regulacja wymaga skrajnego ustawienia baryłki, problem może leżeć w lince, pancerzu, haku albo samej przerzutce, a nie w ustawieniu.
