Jak wyregulować tylną przerzutkę w rowerze?

Regulacja tylnej przerzutki jest możliwa w domu. Potrzebujesz kilku podstawowych narzędzi i cierpliwości, ponieważ ustawienie opiera się na trzech elementach: śrubie H, śrubie L oraz naciągu linki regulowanym baryłką. Śruba H odpowiada za położenie przerzutki przy najmniejszej zębatce kasety, śruba L za największą, a baryłka służy wyłącznie do korekty naciągu linki.

Co przygotować przed regulacją?

Ustaw rower tak, aby tylne koło mogło się swobodnie obracać. Najwygodniejszy będzie stojak serwisowy, ale można też oprzeć rower stabilnie i unieść tył. Przygotuj:

• Klucze imbusowe 3, 4 i 5 mm
• Śrubokręt krzyżakowy
• Szmatkę i odrobinę środka do czyszczenia napędu
• Opcjonalnie stojak serwisowy oraz szczypce do przytrzymania linki

Przed rozpoczęciem regulacji sprawdź podstawowy stan napędu:

1. Obejrzyj linkę i pancerz. Zardzewiała, postrzępiona lub zacinająca się linka może uniemożliwić precyzyjne ustawienie.
2. Sprawdź, czy pancerz nie jest załamany ani zgnieciony.
3. Upewnij się, że tylne koło jest prawidłowo osadzone i dokręcone.
4. Sprawdź hak przerzutki. Patrząc od tyłu, oceń, czy wózek przerzutki znajduje się w jednej linii z zębatkami kasety.

Krzywy hak często powoduje problemy, których nie da się usunąć samą regulacją. Dokładną kontrolę wykonuje się przyrządem do prostowania haka, ale w warunkach domowych można przynajmniej sprawdzić jego położenie wzrokowo. Jeśli hak jest wyraźnie wygięty, pęknięty albo przerzutka została uszkodzona podczas upadku, dalsze kręcenie śrubami nie rozwiąże problemu.

Jak wyregulować tylną przerzutkę krok po kroku?

Najlepiej regulować przerzutkę w ustalonej kolejności. Najpierw ustaw zakres pracy, później zamocuj linkę i dopiero na końcu wykonaj korektę jej naciągu.

1. Ustaw śrubę H przy najmniejszej zębatce. Zrzuć łańcuch na najmniejszą zębatkę kasety, czyli przełożenie znajdujące się najbardziej na zewnątrz. Jeśli linka jest mocno napięta, poluzuj jej śrubę mocującą przy przerzutce. Górne kółko wózka powinno znaleźć się dokładnie pod najmniejszą zębatką. Śruba H ogranicza wychylenie przerzutki na zewnątrz. Jej wkręcanie zmniejsza zakres ruchu, a wykręcanie pozwala przerzutce przesunąć się dalej na zewnątrz. Wprowadzaj korekty najwyżej o ćwierć obrotu i po każdej zmianie sprawdzaj ustawienie.
2. Ustaw śrubę L przy największej zębatce. Ostrożnie przełącz łańcuch na największą zębatkę kasety. Jeśli linka jest odpięta, możesz delikatnie przesunąć przerzutkę ręką w stronę koła. Górne kółko powinno znajdować się w jednej osi z największą zębatką. Śruba L ogranicza ruch w kierunku szprych. Jej wykręcenie pozwala przerzutce wychylić się bardziej do wewnątrz, a wkręcenie ogranicza ten ruch.
3. Podłącz i wyreguluj naciąg linki. Ustaw manetkę na przełożeniu odpowiadającym najmniejszej zębatce. Wkręć baryłkę do końca, a następnie wykręć ją o około dwa lub trzy obroty, aby zostawić zakres późniejszej korekty. Naciągnij linkę dłonią i dokręć śrubę mocującą. Nie używaj dużej siły szczypcami, ponieważ zbyt mocno napięta linka utrudni późniejszą regulację.

Uwaga na śrubę L. Jeśli ogranicznik jest ustawiony zbyt luźno, łańcuch może spaść za największą zębatkę i wpaść między kasetę a szprychy. Może to uszkodzić zarówno koło, jak i napęd. Na największą zębatkę przełączaj powoli, cały czas obserwując położenie łańcucha.

Po zamocowaniu linki przełączaj biegi pojedynczo, obracając korbą do przodu. Gdy łańcuch nie chce wejść na większą zębatkę, wykręć baryłkę o ćwierć obrotu. Zwiększysz w ten sposób naciąg linki. Jeśli łańcuch nie schodzi płynnie na mniejsze zębatki albo próbuje wspinać się na większą, wkręć baryłkę o ćwierć obrotu. Zmniejszysz naciąg linki.

Do czego służy śruba B?

Śruba B reguluje odległość górnego kółka przerzutki od kasety. Nie ustawia zakresu pracy i nie zastępuje regulacji śrub H oraz L. Jeśli górne kółko znajduje się zbyt blisko największej zębatki, łańcuch może pracować głośno, a zmiana przełożeń będzie utrudniona. Zbyt duża odległość także pogarsza precyzję działania.

Wkręcanie śruby B zwykle zwiększa odstęp między kółkiem a kasetą, a wykręcanie go zmniejsza. Dokładna wartość zależy od konstrukcji przerzutki i kasety, dlatego w tym miejscu najlepiej kierować się oznaczeniami producenta. W niektórych napędach stosuje się specjalną podziałkę albo przymiar.

Co zrobić, gdy biegi nadal działają nieprecyzyjnie?

Objaw problemu zwykle podpowiada, od czego zacząć korektę:

• Łańcuch nie chce wejść na większą zębatkę – wykręć baryłkę o ćwierć obrotu.
• Łańcuch nie chce zejść na mniejszą zębatkę – wkręć baryłkę o ćwierć obrotu.
• Łańcuch spada za najmniejszą zębatkę – sprawdź ustawienie śruby H.
• Łańcuch wpada w stronę szprych – natychmiast przerwij zmianę biegu i sprawdź śrubę L.

Baryłka służy do małych korekt naciągu linki, a nie do ustawiania skrajnego zakresu przerzutki. Jeśli musisz wykręcić ją niemal do końca albo całkowicie wkręcić, wróć do śruby mocującej linkę i ustaw jej napięcie ręką.

Gdy regulacja nie przynosi trwałego efektu, sprawdź jeszcze hak, linkę, pancerz oraz zużycie napędu. Krzywy hak, zacinająca się linka lub uszkodzony wózek mogą uniemożliwić prawidłowe ustawienie.

Jak sprawdzić regulację podczas jazdy?

Test na stojaku pokazuje tylko wstępny rezultat. Przejedź spokojnie kilka metrów i zmieniaj biegi pod lekkim obciążeniem, zaczynając od środkowej części kasety. Jeśli pojawia się opóźnienie lub delikatne ocieranie, wykonaj korektę baryłką o ćwierć obrotu.

Regulacja jest zakończona, gdy łańcuch płynnie przechodzi przez całą kasetę, nie spada poza skrajne zębatki i nie wydaje cyklicznych odgłosów. Ostateczna ocena zawsze powinna odbywać się podczas jazdy, ponieważ obciążony napęd może pracować inaczej niż uniesione koło.