W rugby union przyłożenie daje 5 punktów, a w rugby league – 4 punkty. Po prawidłowym przyłożeniu drużyna otrzymuje także możliwość wykonania podwyższenia wartego 2 punkty. Sprawdź, jak wygląda ta akcja i czym różni się od touchdownu w futbolu amerykańskim.
Ile punktów daje przyłożenie w rugby?
W najpopularniejszej odmianie, czyli rugby union, przyłożenie jest warte 5 punktów. Zawodnik musi umieścić piłkę na polu punktowym przeciwnika, czyli za jego linią bramkową, zachowując nad nią kontrolę.
W rugby league obowiązuje inna wartość. Od 1983 roku drużyna otrzymuje za taką akcję 4 punkty. Różnica wynika z odmiennego systemu gry oraz innej roli kopnięć na bramkę.
W rugby union przyłożenie daje 5 punktów, natomiast podwyższenie po tej akcji może zwiększyć dorobek zespołu o kolejne 2 punkty.
Samo dotknięcie piłki ziemi nie wystarcza, jeśli gracz wcześniej ją upuścił albo znalazł się na aucie. Kontakt musi nastąpić w polu punktowym, a zawodnik atakujący powinien panować nad piłką w chwili przykładania.
Jak zdobywa się przyłożenie?
Przyłożenie, określane po angielsku jako try, polega na dociśnięciu piłki do podłoża w polu punktowym rywali. Linię bramkową zalicza się do tego obszaru, ale linia autowa pola punktowego oraz linia martwej piłki już do niego nie należą.
Gracz może położyć piłkę na ziemi rękami, ramieniem albo klatką piersiową. Kontakt może trwać bardzo krótko. Jeśli piłka dotknie podłoża i zostanie natychmiast podniesiona, przyłożenie nadal jest prawidłowe.
Akcja zostanie uznana także wtedy, gdy zawodnik zostanie zatrzymany przed linią, lecz jego ruch zakończy się już w polu punktowym. Podobnie dzieje się przy ślizgu po szarży, pod warunkiem że atakujący jako pierwszy dociśnie piłkę.
Kiedy sędzia nie przyzna punktów?
Nie ma przyłożenia, gdy piłka lub zawodnik mają kontakt z podłożem poza boiskiem. Znaczenie ma moment dotknięcia ziemi, dlatego gracz wypadający za linię może jeszcze zdobyć punkty, jeśli jego ciało nie zetknęło się z podłożem poza polem gry.
W rugby union sędzia analizuje także kolejność dotknięcia piłki przez atakującego i obrońcę. Przy spornej akcji może skorzystać z pomocy sędziego wideo, który sprawdza prawidłowość przyłożenia, ewentualny aut oraz możliwe przewinienie.
Co dzieje się po przyłożeniu?
Zdobycie pięciu punktów w rugby union otwiera możliwość wykonania podwyższenia. Kopiący ustawia piłkę na linii prostopadłej do linii autowych, przechodzącej przez miejsce przyłożenia. Im bliżej środka bramki nastąpiła akcja, tym łatwiejszy jest kąt kopnięcia.
Podwyższenie może być kopem z podstawki albo drop golem. Zawodnik ma na jego wykonanie 60 sekund czasu gry od chwili zdobycia przyłożenia. Piłka musi przelecieć nad poprzeczką i między słupami, bez wcześniejszego kontaktu z graczem drużyny kopiącej lub z ziemią.
Podczas próby przeciwnicy stoją za własną linią bramkową. Ruszyć mogą dopiero wtedy, gdy kopiący rozpocznie dojście do piłki. Nie wolno im przy tym krzyczeć ani podnosić jednego zawodnika, aby utrudnić kop.
Jakie są pozostałe sposoby zdobywania punktów?
Przepisy rugby union, ustalane przez World Rugby, przewidują kilka rodzajów punktowanych zagrań. Ich wartość zależy od sposobu zakończenia akcji i sytuacji, w której doszło do kopnięcia.
| Sposób zdobycia punktów | Rugby union | Opis |
| Przyłożenie | 5 punktów | Dociśnięcie piłki w polu punktowym rywali |
| Podwyższenie | 2 punkty | Kop po zdobytym przyłożeniu |
| Karne przyłożenie | 7 punktów | Automatyczne punkty po nieprzepisowej obronie |
| Rzut karny | 3 punkty | Kop na bramkę po przewinieniu rywali |
| Drop gol | 3 punkty | Kopnięcie z kozła podczas otwartej gry |
Karne przyłożenie
Sędzia może przyznać karne przyłożenie, jeśli faul obrońcy zatrzymał prawdopodobną akcję punktową. W rugby union drużyna od razu otrzymuje 7 punktów, a podwyższenia już się nie wykonuje.
Przykładem może być celowe zagranie, które powstrzymało zawodnika przed przyłożeniem albo przesunęło przewinienie rywali w miejsce znacznie mniej korzystne dla ataku. Sprawca może zostać ukarany kartką.
Rzut karny i drop gol
Rzut karny daje 3 punkty, jeśli kopnięta piłka przejdzie nad poprzeczką i między słupami. Drużyna musi szybko wskazać zamiar kopnięcia na bramkę, a następnie wykonać próbę w ciągu 60 sekund.
Drop gol powstaje po kopnięciu piłki z kozła w trakcie otwartej gry. Tego sposobu nie można użyć bezpośrednio po rzucie wolnym, dopóki piłka nie stanie się martwa albo rywal nie zagra nią, nie dotknie jej lub nie zaatakuje zawodnika z piłką.
Czym przyłożenie różni się od touchdownu?
Przyłożenie w rugby często porównuje się do touchdownu w futbolu amerykańskim. Obie akcje kończą się wejściem z piłką w pole punktowe przeciwnika, lecz warunki ich zaliczenia są inne.
W futbolu amerykańskim touchdown jest wart 6 punktów. Zawodnik musi mieć piłkę w posiadaniu, gdy przekracza linię pola punktowego. Nie zawsze musi dociskać ją do ziemi, co odróżnia tę akcję od przyłożenia w rugby.
Po touchdownie drużyna może zdobyć jeszcze punkty z podwyższenia lub rozegrać próbę za 2 punkty. W futbolu występuje również safety – zagranie warte 2 punkty, przyznawane między innymi wtedy, gdy zawodnik z piłką zostanie powalony we własnym polu punktowym.
| Element | Rugby | Futbol amerykański |
| Podstawowa akcja punktowa | Przyłożenie | Touchdown |
| Wartość akcji | 5 punktów w rugby union | 6 punktów |
| Warunek zaliczenia | Piłka musi dotknąć podłoża w polu punktowym | Zawodnik musi posiadać piłkę przy wejściu w pole punktowe |
| Liczba graczy na boisku | 15 w rugby union | 11 |
| Ochraniacze | Zwykle opcjonalne | Obowiązkowy rozbudowany zestaw |
Rugby ma trzy główne odmiany. Rugby union rozgrywa 15 zawodników, rugby league – 13, a rugby 7 – siedmiu graczy w każdej drużynie. Ta ostatnia odmiana od 2016 roku znajduje się w programie igrzysk olimpijskich, dlatego jej zasady punktacji również często pojawiają się w pytaniach kibiców.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Ile punktów daje przyłożenie w rugby union i rugby league?
W rugby union przyłożenie jest warte 5 punktów, a w rugby league — 4 punkty.
Czy po przyłożeniu można zdobyć dodatkowe punkty?
Tak — po przyłożeniu drużyna ma szansę na podwyższenie warte 2 punkty, jeśli kop przejdzie między słupami.
Co musi się wydarzyć, aby sędzia uznał przyłożenie?
Zawodnik musi kontrolować piłkę i przycisnąć ją do podłoża w polu punktowym przeciwnika; sam kontakt poza boiskiem unieważnia akcję.
Kiedy sędzia może nie przyznać przyłożenia mimo dotknięcia piłki ziemi?
Jeżeli piłka lub gracz zetkną się z podłożem poza boiskiem albo atakujący stracił nad nią kontrolę przed przykładem, punktów nie będzie.
Ile czasu ma kopiący na wykonanie podwyższenia po przyłożeniu?
Na wykonanie podwyższenia zawodnik ma 60 sekund od momentu zdobycia przyłożenia.
Czym różni się przyłożenie od touchdownu w futbolu amerykańskim?
Przyłożenie wymaga dociśnięcia piłki do ziemi i jest warte 5 punktów w rugby union, natomiast touchdown nie wymaga przyciskania i daje 6 punktów.
Co to jest karne przyłożenie i ile punktów daje?
To przyznane przez sędziego automatyczne przyłożenie za poważny faul obrońcy; w rugby union skutkuje od razu 7 punktami.